Ông Bùi Kiến Thành: Đại tướng có tinh thần học giả

Những ấn tượng về người bạn học cùng trường được nhà đại tư sản Bùi Kiến Tín (khi đó là Bộ Trưởng Bộ Thông Tin, rồi tiếp theo là Bộ Trưởng Phủ Tổng Thống trong chính quyền Ngô Đình Diệm) kể lại cho con trai Bùi Kiến Thành vừa trở về từ Mỹ để làm cố vấn cao cấp về tài chính, ngân hàng cho chính phủ.

Bốn mÆ°Æ¡i năm sau, câu chuyện này tạo cÆ¡ duyên để chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành được làm quen và trò chuyện vá»›i má»™t vị tÆ°á»›ng lá»—i lạc trong lịch sá»­ quân sá»± thế giá»›i – Đại tÆ°á»›ng Tổng tÆ° lệnh Võ Nguyên Giáp.

Chuyên gia Bùi Kiến Thành kể lại: “Năm 1994, Mặt trận Tổ quốc tổ chức họp mặt ká»· niệm 40 năm thành lập Quân Ä‘á»™i Nhân dân Việt Nam. Tôi được mời vá»›i tÆ° cách người Việt Nam ở nÆ°á»›c ngoài.

Khi đứng lên chia sẻ ấn tượng về Quân Ä‘á»™i Nhân dân Việt Nam, tôi đã kể lại thời Ä‘i học của bác Giáp, lý do bác bị Ä‘uổi học vì tham gia để tang cụ Phan Chu Trinh. Bác Giáp tỏ ra rất thú vị. Từ lần gặp đó, tôi và anh Võ Điện Biên kết thân vá»›i nhau, có dịp là anh lại mời về nhà chÆ¡i “nói chuyện vá»›i ông cụ’”.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp

PV: Thưa ông, ông còn nhớ câu chuyện đầu tiên ông nói với Đại tướng Võ Nguyên Giáp khi đến thăm Đại tướng tại nhà riêng không? Đó là câu chuyện gì vậy?

Ông Bùi Kiến Thành: Lần đầu tiên anh Điện Biên mời tới nhà chơi, gặp Đại tướng, ông đã hỏi ngay về vấn đề kinh tế: tình hình kinh tế thế giới hiện như thế nào, tôi nhận định ra sao về kinh tế Việt Nam.

Về sau, trong các cuá»™c gặp, Đại tÆ°á»›ng vẫn tiếp tục bày tỏ mối quan tâm tá»›i vấn đề kinh tế, nhÆ°ng chuyên sâu hÆ¡n, ví dụ, các nền kinh tế nÆ°á»›c ngoài Ä‘ang hoạt Ä‘á»™ng nhÆ° thế nào, đặc Ä‘iểm của nền kinh tế thị trường, nhược Ä‘iểm của nền kinh tế tập trung bao cấp…

Lần nào gặp cũng vậy, câu chuyện diễn ra tự nhiên, không phân biệt địa vị xã hội, cách biệt tuổi tác. Đại tướng luôn giữ vai trò người hỏi, rồi lắng nghe ý kiến của tôi.

PV: Ông có cảm thấy lạ lùng không khi một vị Đại tướng lừng lẫy như vậy lại luôn khiêm nhường ở vị trí người tìm hiểu, dù rằng lĩnh vực kinh tế không liên quan trực tiếp tới công việc của Đại tướng?

Ông Bùi Kiến Thành: Theo tôi, dù tài năng quân sự của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã được cả thế giới thừa nhận nhưng không vì thế mà ông không nhận thấy rằng, có nhiều vấn đề ông không hiểu hoặc hiểu chưa đủ sâu. Nếu chưa biết thì tìm hiểu để biết, nếu biết chưa đủ thì hỏi thêm. Nói một cách hình tượng, ly nước của Đại tướng Võ Nguyên Giáp không bao giờ tràn đầy để từ chối tiếp nhận những ý kiến của người khác. Đó là tinh thần của một học giả.

Một điểm nữa cũng rất lạ lùng là, Đại tướng luôn tạo được cho người trò chuyện cảm giác bình đẳng, không phải e dè gì khi bày tỏ quan điểm, cứ như Đại tướng đã là bạn của người ta từ đời nảo đời nào rồi. Rất ít khi bác kể lại chuyện xưa cũ, những thành công hay hiểu lầm người ta gán vào mình.

PV: Xin ông hãy chia sẻ, kỷ niệm nào với Đại tướng Võ Nguyên Giáp mà ông nhớ nhất?

Ông Bùi Kiến Thành: Năm 1995, tôi có dẫn hai người bạn Mỹ tới chơi với Đại tướng. Đó là hai chị người mẫu, rất yêu Việt Nam, ủng hộ tiền cho Viện Hán Nôm Việt Nam dịch Truyện Kiều và thơ Hồ Xuân Hương sang tiếng Anh.

Hai chị rất thần tượng Đại tướng Võ Nguyên Giáp, xin đến gặp để tặng bác hai cuốn sách dịch này. Bác tiếp khách rất tự nhiên, hỏi han chuyện trò rồi sau đó ký tặng hai chị những cuốn sách do mình viết.

Lần đầu tiên được bắt tay vị Đại tÆ°á»›ng của Việt Nam, hai chị tỏ ra rất xúc Ä‘á»™ng. Về sau, tôi nghe hai chị kể thêm rằng, hôm đó hạnh phúc quá mà không dám… rá»­a tay.

PV: Vậy cảm xúc của ông thế nào khi nghe tin Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã qua đời?

Ông Bùi Kiến Thành: Đời người sinh lão bệnh tử, bác Giáp đã qua tuổi 100 nên dù có yêu quý bác tới đâu, ai ai cũng xác định trong lòng rằng, việc đó sẽ xảy ra vào lúc nào, chứ không bàng hoàng hay ngỡ ngàng gì nhiều lắm.

Nhá»› chuyện ông Trang Tá»­ khi vợ ông chết lại gõ bồn ca hát chứ không khóc than chi cả. Khi bị hỏi: “Cùng người ở tá»›i già, (có con lá»›n) mà người chết lại không khóc, cÅ©ng là đã quá lắm rồi! Lại còn vá»— bồn mà ca, không quá lắm sao?”, Trang Tá»­ đáp:

-Không! Lúc nàng má»›i chết, tôi sao chẳng Ä‘á»™ng lòng, nhÆ°ng nghÄ© lại, hồi trÆ°á»›c nàng vốn không sinh, chẳng những không sinh mà đó lại vốn không hình, chẳng những không hình mà đó vốn là không khí. Đó chẳng qua là tạp chất trong hÆ° không biến ra mà có khí, khí biến ra mà có hình, hình biến ra mà có sinh, rồi lại biến ra nữa mà có tá»­. Khí, hình, sinh, tá»­, có khác nào xuân, hạ, thu, đông, bốn mùa vận hành. Vả lại, người ta đã nghỉ yên nÆ¡i Cá»± thất (nhà Lá»›n), mà tôi còn cứ than khóc, chẳng là tá»± tôi không thông Mệnh Æ°?”

Quả thực, sứ mạng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trên cõi đời này đã được thực hiện tốt đẹp. Chiến thắng thực dân Pháp đã đưa dân tộc Việt Nam tới độc lập, khiến cả thế giới khâm phục. Cuộc chiến với Mỹ là một câu chuyện phức tạp hơn, còn chờ đợi lịch sử tiếp tục làm sáng tỏ.

Tôi cho rằng, chúng ta đang buồn phiền, thương tiếc vì chúng ta đã mất đi một huyền thoại, một biểu tượng của dân tộc Việt Nam. Còn về phần mình, Đại tướng đã tới một thế giới khác tốt đẹp hơn thế giới này.

Hoàng Hạnh

xalo.vn – News

Ông Bùi Kiến Thành: Đại tướng có tinh thần học giả