Xả lũ gây hại chủ đập phải chịu trách nhiệm

Liên quan đến việc xả lÅ© gây thiệt hại cho người dân, PGS-TS Nguyá»…n Đình Hòe, Tổng thÆ° ký Há»™i Bảo vệ thiên nhiên và môi trường VN nhìn nhận, đập thủy Ä‘iện thiếu quy trình xả lÅ© hợp lý, không quan tâm đến hạ du, mÆ°a to nÆ°á»›c về nhiều trong khi có đập còn thiếu cống xả đáy. “Xả lÅ© gây hại cho dân hạ du thì chủ đập phải chịu trách nhiệm, không đổ tại ai được. TrÆ°á»›c hết phải đền bù thiệt hại cho dân, lá»—i ở đâu thiếu sót chá»— nào phải sá»­a. Không thể năm nay xả chết người, năm sau cÅ©ng để xả lÅ© gây chết người”, ông Hòe nói.

CÅ©ng theo PGS-TS Hòe, việc giao các hồ thủy lợi dung tích nhỏ cho địa phÆ°Æ¡ng quản lý khá nguy hiểm, bởi không có nghiệp vụ giám sát, quản lý, dẫn tá»›i thiếu kỹ năng xả nÆ°á»›c dần trÆ°á»›c khi bão tá»›i. “Siêu bão báo trÆ°á»›c mấy ngày, dung tích mÆ°a bao nhiêu Ä‘Æ¡n vị quản lý cÅ©ng nắm được, đáng lý phải tính toán được lượng nÆ°á»›c xả là bao nhiêu, nhÆ° hồ Vá»±c Mấu nếu tiến hành xả dần trÆ°á»›c bão thì đã không gây ra nhiều thiệt hại lá»›n đến vậy”, ông Hòe nhìn nhận.

Thêm vào đó, theo chuyên gia này, việc cho phép các hồ thủy lợi nuôi cá, thủy sản cÅ©ng khiến các chủ hồ “ngần ngại” không muốn xả nÆ°á»›c.

TS Đào Trọng Tứ, cố vấn Mạng lÆ°á»›i sông ngòi Việt Nam nhận định: “Nhìn từ việc xả lÅ© gây thiệt hại cho dân nhÆ° Vá»±c Mấu (Nghệ An), Thủy Ä‘iện Đắk Mi 4 (Quảng Nam)… Ä‘Æ¡n vị nào cÅ©ng nói làm đúng quy trình, chẳng ai chịu nhận sai. NhÆ°ng đúng thế nào thì không ai biết, nên phải có cÆ¡ quan Ä‘á»™c lập đứng ra đánh giá, xem xét trên má»™t quá trình vận hành chứ không chỉ tính đến thời Ä‘iểm xả lÅ©. Để phải xả lÅ© gây thiệt hại cho dân thì trách nhiệm của Ä‘Æ¡n vị quản lý vận hành công trình ra sao, yếu tố tác Ä‘á»™ng khách quan thế nào thì phải làm rõ chứ không thể đổ hết lá»—i cho tá»± nhiên”.

Ông Tứ cho rằng qua việc các hồ, đập dồn dập xả lÅ© nhÆ° thời gian vừa qua thì cần phải rà soát lại toàn bá»™ quy trình vận hành các công trình này, để biết liệu còn phù hợp nữa không. Theo thiết kế xây dá»±ng từ vài chục năm trÆ°á»›c đây, phần lá»›n chỉ tính đến lÆ°u lượng dòng chảy tÆ°Æ¡ng Ä‘Æ°Æ¡ng lượng mÆ°a khoảng 300 mm. Còn hiện nay, mÆ°a do ảnh hưởng biến đổi khí hậu đã lên tá»›i 500 – 700 mm thì cho dù làm đúng quy trình thì vẫn có thiệt hại nặng.

“Phần lá»›n công trình thủy Ä‘iện hiện nay không có nhiệm vụ chống lÅ© nên khi mÆ°a to, lÅ© lá»›n sẽ không đảm bảo an toàn, buá»™c phải xả lÅ©. Đối vá»›i công trình thủy Ä‘iện thì phải xem xét lại câu chuyện chia sẻ rủi ro. CÆ¡ chế này Ä‘ang được chúng tôi nghiên cứu kiến nghị vá»›i cÆ¡ quan quản lý nhà nÆ°á»›c trong thời gian tá»›i. Khi ngăn nÆ°á»›c làm thủy Ä‘iện chắc chắn sẽ làm thay đổi tá»± nhiên, tác Ä‘á»™ng đến đời sống, sản xuất trong khu vá»±c rồi, huống chi là những thiệt hại do xả lÅ© thì không thể thoái thác.

Trong những tình huống này, Ä‘Æ¡n vị khai thác thủy Ä‘iện buá»™c phải có trách nhiệm chia sẻ lợi ích, bù đắp há»— trợ thiệt hại cho người dân nếu xác định được thiệt hại của họ có tác Ä‘á»™ng từ công trình, chứ không thể có chuyện cứ đổ lá»—i cho thiên tai tá»± nhiên, rồi để mặc họ oằn lÆ°ng gánh hậu quả mãi được”, ông Tứ nói.

M.Hà – P.Hậu

xalo.vn – News

Xả lũ gây hại chủ đập phải chịu trách nhiệm