- Ngưá»i dân Thanh Xuân (Thanh Chương, Nghá» An) từ già Äến trẻ Äá»u thá»n thức, nghẹn ngà o. Các cụ già thi thoảng vẫn lần giá» những tấm hình Äã cÅ©, nhá» lại khoảnh khắc ÄÆ°á»£c gặp gỡ, trò chuyá»n vá»i Äại tưá»ng.
Con rá» vÄ© Äại cá»§a là ng
Vá» Thanh Xuân (Thanh Chương, Nghá» An) trong những ngà y nà y, Äầu là ng cuá»i ngõ Äá»u nghe nhắc Äến Äại tưá»ng Võ Nguyên Giáp. Tin Äại tưá»ng ra Äi khiến ai nấy Äá»u thoảng thá»t, tiếc thương không nói nên lá»i.
Ngưá»i dân, há»c sinh quê vợ Äại tưá»ng Võ Nguyên Giáp thắp hương kÃnh nhá» ngưá»i con rá» cá»§a cả là ng.
Hai ngà y nay, khu nhà thá» và lưu niá»m cá»§a dòng há» Äặng á» xóm Xuân Ngá»c không ngá»t ngưá»i và o ra. Bà con lá»i xóm và cả những ngưá»i á» xa chẳng ai bảo ai, há» lÅ© lượt Äá» vá» Äây thắp hương trong tâm trạng buá»n bã, nghẹn ngà o.
Dẫn chúng tôi Äến trưá»c khu lưu niá»m há» tá»c, ông Äặng Bá Hương (71 tuá»i) nói nghẹn từng chữ: “Thưa tá» tiên, hôm nay con dẫn các Äoà n thá» Äến Äây Äá» thắp hương cho anh VÄn, ngưá»i con rá» vÄ© Äại cá»§a há» tá»c chúng ta.
Anh vừa ra Äi trong sá»± tiếc nhá» vô hạn cá»§a anh em, cá»§a cả ngôi là ng nà y”.
Äại tưá»ng Võ Nguyên Giáp kết hôn vá»i bà Äặng BÃch Hà nÄm 1946. Bà BÃch Hà là con gái cá»§a cá» giáo sư Äặng Thai Mai, là con cháu cá»§a má»t dòng há» ná»i tiếng á» vùng Äất há»c Thanh Chương.
Ãng Äặng Bá Hương, ngưá»i trông coi nhà lưu niá»m và khu nhà thá» há» Äặng nhòe nưá»c mắt nghẹn ngà o khi nhá» vá» Äại tưá»ng Võ Nguyên Giáp, con rá» vÄ© Äại cá»§a dòng há».
Từ khi Äại tưá»ng là m rá» nhà há» Äặng, ngưá»i dân Thanh Xuân Äá»u tá»± hà o và trìu mến coi như là con rá» cá»§a cả là ng.
Äại tưá»ng từng vá» thÄm quê vợ, Äã từng Äến thắp hương và trò chuyá»n vá»i xóm là ng á» khu lưu niá»m và nhà thá» há» Äặng. Nghe tin Äại tưá»ng mất, dân là ng lại Äá» vá» Äây kÃnh cẩn thắp hương, tưá»ng vá»ng.
“Tôi già yếu rá»i không Äi ÄÆ°á»£c, Äà nh nhá» con cháu dìu Äến Äây thắp má»t nén hương thôi. Äại tưá»ng là con rá» cá»§a cả là ng nà y!” – bà Äặng Thá» Tư (91 tuá»i) xúc Äá»ng nói.
Äại tưá»ng dặn dò trá»ng mÃt, nuôi dê
Các cụ già ỠThanh Xuân hôm nay vẫn còn lưu giữ nhiá»u ká»· niá»m vá»i Äại tưá»ng Võ Nguyên Giáp. Không ai quên ÄÆ°á»£c lúc Äại tưá»ng vá» thÄm quê vợ, cùng trò chuyá»n thân máºt vá»i bà con chân tay lấm bùn.
“Äó là và o nÄm 1986. Lúc Äó xã Thanh Xuân vừa trải qua tráºn lụt lá»n, xe cá»§a Äại tưá»ng và o là ng rất khó khÄn.
Ãng Nguyá» n Cảnh Cân, má»t trong những ngưá»i vinh dá»± từng ÄÆ°á»£c gặp và trá» chuyá»n vá»i Äại tưá»ng. Ãng Cân Äang lần giá» những bức ảnh cÅ© Äá» há»i tưá»ng vá» Äại tưá»ng.
Hà ng nghìn ngưá»i dân chúng tôi Äứng kÃn từ ÄÆ°á»ng cái Äến táºn trong ngõ lãng Äá» chá» Äón Äại tưá»ng, những con ÄÆ°á»ng lúc Äó Äá»u ngáºp Äầy bùn Äất sau lÅ©” – ông Nguyá» n Cảnh Cân (78 tuá»i, xã Thanh Xuân) nhá» lại.
Nhấp ngụm chè xanh chát Äắng, ông Cân cho biết thêm, Äại tưá»ng Võ Nguyên Giáp lúc vá» là ng Äã và o thắp hương á» nhà lưu niá»m há» Äặng. Sau Äó, Äại tưá»ng trò chuyá»n thân máºt vá»i bà con nông dân.
“Lúc Äó nuôi dê nuôi hươu còn ÄÆ°á»£c giá, Äại tưá»ng bảo Thanh Xuân á» mép núi, bà con có thá» táºn dụng Äá» nuôi dê.
Các em nhá» á» Thanh Xuân thắp hương kÃnh nhá» Äại tưá»ng.
Äại tưá»ng lưu ý muá»n nuôi dê thì nên trá»ng nhiá»u mÃt. MÃt là cây Äa dụng, quả Än thÆ¡m ngon lại có thá» muá»i là m nhút, gá» mÃt lâu nÄm có thá» là m nhà , là m trưá»ng há»c. Quan trá»ng là lá mÃt có thá» là m thức Än Äá» nuôi dê cho bà con” – ông Cân bá»i há»i nhá» lại.
Là ngưá»i Äã từng ÄÆ°á»£c gặp Tưá»ng Giáp lúc Äại tưá»ng vá» thÄm là ng, ông Nguyá» n VÄn Thắng, Bà thư xã Thanh Xuân cÅ©ng không dấu ÄÆ°á»£c xúc Äá»ng.
“NÄm Äại tưá»ng vá» thÄm cÅ©ng là lúc tôi vừa Äi bá» Äá»i vá». Thấm thoắt mà Äã gần 30 nÄm rá»i. Äến lúc nà y, hình dáng và lá»i nói cá»§a Äại tưá»ng vẫn in sâu trong tâm trà tôi.
Tôi chỠưá»c má»t ngà y ÄÆ°á»£c ra táºn Hà Ná»i Äá» thÄm, gặp gỡ Äại tưá»ng má»t lần nữa. Nhưng giá» thì Äã không ká»p nữa rá»i!” – ông Thắng nghẹn ngà o.
Cao Thái
Vá» ná»i xem Äại tưá»ng là 'con rá» cá»§a là ng'
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét