Luật sư bảo vệ khoa học

Dù mái tóc đã bạc trắng nhưng giáo sư Sheldon Lee Glashow vẫn rất nhanh nhẹn, sôi nổi, luôn thể hiện một sự nhiệt tình mạnh mẽ khiến ít ai nghĩ rằng ông đã 81 tuổi.

>>> Đón tiếp 4 nhà khoa học đoạt giải Nobel

Niềm đam mê khoa học vô bờ bến đã biến giáo sư Glashow trở thành một “luật sư” luôn mạnh mẽ lên tiếng bảo vệ khoa học cơ bản. Bởi đối với ông, “khoa học không chỉ giúp con người hiểu rõ vị trí của mình trong vũ trụ và xóa tan đi những ám ảnh mê tín độc hại của quá khứ”, mà còn có những tác động vô cùng vĩ đại đối với cuộc sống hằng ngày.

Tình yêu đến từ sách viễn tưởng

Giáo sư Glashow kể ông bắt đầu đam mê khoa học từ năm 12 tuổi. Khi đó, cậu bé gốc Do Thái từ Nga nhưng sinh tại New York suốt ngày cắm mặt vào những cuốn tiểu thuyết khoa học viễn tưởng và thầm mơ tới những miền xa xôi trong vũ trụ bao la. Isaac Newton và Albert Einstein trở thành những người anh hùng của ông. Và tình yêu khoa học đã đưa ông đến với Trường trung học Khoa học Bronx (BHSC) ở New York. Từ ngôi trường này đã có 8 nhà khoa học đoạt giải Nobel, trong đó có bảy giải Nobel vật lý.

Giáo sư Sheldon Lee Glashow

Giáo sÆ° Glashow là má»™t trong số 8 chuyên gia đã Ä‘em lại uy tín lá»›n cho Trường BHSC. Ông học chung lá»›p vá»›i chuyên gia Steven Weinberg, người sau này cùng ông chia sẻ giải Nobel vật lý. Vậy bí quyết đào tạo của ngôi trường này là gì? Ông cho biết khẩu hiệu của trường chính là: “Mọi tiến bá»™ khoa học vÄ© đại đều xuất phát từ trí tưởng tượng táo bạo”. Tại đây, các thầy cô không suốt ngày ra rả giảng dạy lý thuyết suông cho học sinh. “Trong lá»›p các học sinh thảo luận và má»™t câu hỏi bật ra. Giáo viên yêu cầu tất cả mọi người vào phòng thí nghiệm, tá»± tìm ra đáp án”. Từ nền tảng đó, giáo sÆ° Glashow tiếp tục theo Ä‘uổi ngành khoa học ở ĐH Cornell, ĐH Harvard, ĐH California, Berkeley… Ông trở thành giáo sÆ° khoa vật lý ĐH Harvard từ năm 1966. Ông đặc biệt chú trọng sá»± hợp tác nghiên cứu bởi “ngoài chiến tranh, khoa học là hoạt Ä‘á»™ng duy nhất mang tính quốc tế”.

Người bảo vệ khoa học

Các đồng nghiệp của giáo sư Glashow mô tả ông là một nhân vật đặc biệt, nổi bật trong số các nhà vật lý học đương đại, bởi ông luôn lên tiếng mạnh mẽ bảo vệ vai trò của khoa học cơ bản. Năm 1995, khi Trường ĐH Rochester ở New York lên kế hoạch loại bỏ chương trình toán học, giáo sư Glashow lập tức viết một bức thư cho hiệu trưởng trường này nhấn mạnh: “Hành động của trường sẽ dẫn tới quan điểm rằng toán học không đóng vai trò quan trọng trong giáo dục”.

“Nhiều chính trị gia vẫn nghÄ© rằng nghiên cứu khoa học là phải đóng góp trá»±c tiếp cho nền kinh tế, y tế, còn các ngành khoa học cÆ¡ bản nhÆ° vật lý hay thiên văn học là thứ xa hoa vô dụng. Họ đòi nghiên cứu khoa học phải hÆ°á»›ng tá»›i thị trường. Đó là quan niệm rác rưởi” – giáo sÆ° Glashow bức xúc. Ông chỉ ra rằng những phát minh quan trọng nhÆ° tia X, penicillin, mạng Internet… đều xuất phát từ những nghiên cứu vì mục đích khoa học thuần túy, nhÆ°ng lại có những ứng dụng vô cùng to lá»›n trong cuá»™c sống hằng ngày. “Nếu những nhà phát minh thật sá»± muốn giải quyết những vấn đề cuá»™c sống trong thời kỳ của họ, chúng ta đã chẳng có tia X, Ä‘á»™ng cÆ¡ Ä‘iện, radio…” – ông nói.

Ông cÅ©ng tin rằng sá»± hợp tác khoa học quốc tế sẽ dẫn thế giá»›i tá»›i má»™t thế ká»· má»›i ít bạo lá»±c hÆ¡n, má»™t thế ká»· mà mọi người dân thế giá»›i có thể sẽ cùng chia sẻ những thành tá»±u khoa học và công nghệ. Chính niềm tin mãnh liệt đó đã Ä‘Æ°a ông vượt ngàn trùng xa để lần đầu tiên đến VN truyền lại thông Ä‘iệp về vai trò của khoa học cÆ¡ bản. “VN cần phải hiểu rằng khoa học và công nghệ là những thứ không thể thiếu đối vá»›i tăng trưởng kinh tế” – giáo sÆ° Glashow nhắn nhủ.

khoahoc.com.vn – Sá»± kiện – Câu chuyện khoa học – Rss – Các bài viết má»›i nhất

Luật sư bảo vệ khoa học